24 Sep 2026

ورکشاپ تخصصی کاربرد ابزارها و تکنالوژی‌های نوین در تحقیقات علمی برگزار شد.

ریاست مرکز تحقیقات علمی پوهنتون کاتب با همکاری پوهنځی‌ها، در راستای ارتقای ظرفیت‌های تحقیقی اساتید، ورکشاپ تخصصی «کاربرد ابزارها و تکنالوژی‌های نوین در تحقیقات علمی» را با دو محور اصلی «آموزش نرم‌افزارهای مدیریت منابع و مأخذنویسی (Mendeley | EndNote | Zotero) » و «کاربرد مسئولانه هوش مصنوعی در داوری مقالات علمی و طرح‌های تحقیقاتی» در تاریخ‌های ۲۴ و ۲۸ سرطان ۱۴۰۵ با حضور اعضای کادر علمی و استادان مدعو پوهنځی‌های مختلف برگزار نمود.

در جلسه نخست، که در تاریخ ۲۴ سرطان ۱۴۰۵ برگزار گردید، دکتور علیرضا نوروزی، استاد علم اطلاعات و مدیریت دانش دانشگاه تهران و مشاور نمایه سازی مجلات بین المللی با همکاری خانم فاطمه نبی به معرفی و آموزش عملی سه نرم‌افزار پرکاربرد EndNote، Mendeley و Zotero پرداختند. در این نشست، شرکت‌کنندگان با قابلیت‌ها، مزایا و تفاوت‌های این نرم‌افزارها، شیوه نصب و راه‌اندازی، ایجاد کتابخانه منابع، واردسازی منابع، درج استناد در متن و تولید خودکار فهرست منابع در محیط Microsoft Word آشنا شدند. همچنین مقایسه‌ای میان این سه نرم‌افزار از نظر امکانات، هزینه، فضای ذخیره‌سازی و کاربردهای تحقیقی ارائه گردید.

جلسه دوم در تاریخ ۲۸ سرطان ۱۴۰۵ با ارائه دکتور علیرضا نوروزی به موضوع «کاربرد مسئولانه هوش مصنوعی در داوری مقالات علمی و طرح‌های تحقیقاتی» اختصاص یافت. در این جلسه، ضمن تبیین جایگاه داوری علمی در ارتقای کیفیت و اعتبار مجلات، معیارهای ارزیابی مجلات از دیدگاه نمایه‌های بین‌المللی، از جمله Scopus و Web of Science، تشریح شد. همچنین کاربرد هوش مصنوعی در فرایند داوری، شامل غربالگری اولیه مقالات، مشابهت‌یابی، شناسایی داوران متخصص، تحلیل ساختار و روش‌شناسی مقالات و پشتیبانی از تصمیم‌گیری سردبیران مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه، چالش‌های اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی، از جمله حفظ محرمانگی مقالات، پیش‌گیری از سوگیری الگوریتمی، رعایت حقوق مالکیت فکری و ضرورت شفافیت در استفاده از این فناوری، تشریح شد. همچنین نمونه‌هایی از پرامپت‌های کاربردی برای بهره‌گیری مسئولانه از هوش مصنوعی در ارزیابی مقالات معرفی گردید و تأکید شد که هوش مصنوعی باید همواره به‌عنوان دستیار هوشمند در کنار داوران و سردبیران به‌کار گرفته شود، نه جایگزین قضاوت علمی و مسئولیت حرفه‌ای آنان.

برگزاری این ورکشاپ در راستای ارتقای توانمندی‌های تحقیقی اعضای کادر علمی و سایر استادان و تقویت استندردهای نگارش، داوری و انتشار آثار علمی، گامی مؤثر در توسعه فرهنگ تحقیق و بهبود کیفیت فعالیت‌های علمی در پوهنتون کاتب به شمار می‌رود.

اشتراک گذاری :

چاپ

Comment is not allowed



2026-09-25