در عصر حاضر، تحصیلات عالی بهعنوان ابزاری برای کسب دانش و آگاهی در راستای اعتلای علمی و فرهنگی جوامع شناخته میشود. رسالت یک پوهنتون در جامعه، تربیت نیروی انسانی برای ایجاد تحول و تحقق اهداف و آرمانهای ملی آن کشور است. پوهنتونهای کشور موظف به پرورش نیروی انسانی عالم، آگاه، متخصص و دارای تفکر آزاد برای ایجاد تحول در ابعاد مختلف جامعه به منظور پیشرفت و تحقق اهداف ملی کشور اند. پوهنتون کاتب نیز با در نظر داشت رسالت ملی خویش، برای پرورش نیروی متخصص و آگاه جهت رشد و توسعهی ملی با قوت در تلاش است. تیم رهبری پوهنتون کاتب با تعیین زمانبندی پنجساله در صدد کسب اعتبار در سطح کشور و منطقه برای این پوهنتون است؛ بنابراین، این پوهنتون، از طریق روشهایی همچون ارتقای ظرفیت استادان، توسعهی همکاری با نهادهای اکادمیک ومراکز تحقیقی ملی و بینالمللی، تبدیل شدن به پوهنتون نسل سوم، توسعهی برنامههای ماستری در رشتههای مختلف و ایجاد مقطع دکتری به دنبال دسترسی به اهداف استراتژیک خویش است.
توانمندی یک پوهنتون با درجهی علمی و توانایی استادان آن رابطهی مستقیم دارد؛ ازینرو، یکی از اولویتهای پوهنتون کاتب ایجاد فرصت برای ارتقای ظرفیت و در نظر گرفتن سهولت بیشتر برای استادان است. بهعنوان نمونه، ارایهی فرصتهای مطالعاتی و تلاش برای فراهمآوری زمینهی تحصیلات دورهی دکتری برای استادانی با درجهی علمی ماستری از اقدامات این پوهنتون اند. در نظر است تا پنج سال آینده، 80% اعضای هیأت علمی پوهنتون موفق به دریافت مدرک دکتری (Ph.D.) شوند. همچنین، پوهنتون کاتب با برگزاری ورکشاپها و سمینارهای گوناگون در حوزههای مختلف آموزش و پرورش برای ارتقای ظرفیت علمی و توسعهی مهارتهای استادان پوهنتون میکوشد. همچنین، برنامههایی برای ارتقای رتبهی علمی استادان نیز در نظر گرفته شده است.
یک نهاد علمی برای توسعه و کسب اعتبار ملی و بینالمللی نیازمند ایجاد ارتباطات موثر با سایر نهادهای علمی و تحقیقی داخل و خارج از کشور است. این ارتباطات با امضای تفاهمنامههای مختلف برقرار شده و نهادها با در نظر داشت منافع هردو طرف باهم همکاری کرده، باعث رشد و پیشرفت علمی همدیگر میشوند. با در نظر داشت این موضوع، پوهنتون کاتب در حال حاضر با چندین نهاد داخلی و خارجی تفاهمنامههای همکاری را امضا کردهاست که در روند رشد و توسعهی اکادمیک پوهنتون کاتب موثر بودهاست. ازینرو، پوهنتون کاتب افزایش چشمگیر این روابط را در پلان استراتژیک پنجسالهی خویش در نظر دارد.
همهساله، از تمام پوهنتونهای افغانستان تعداد قابل توجهی دانشجویان فارغالتحصیل شده، به جستوجوی کار میپردازند؛ اما اغلب جوانان در رابطه به اشتغال دچار مشکل میشوند و تا مدتی مدید پس از فراغت قادر به کسب درامد نیستند. یکی از دلایل بروز این مشکل، تطابقنداشتن برنامهی درسی پوهنتونها با بازار کار است. مواد و کریکولم درسی پوهنتونها با تقاضا و نیاز بازار کار تناسب کافی ندارد و دانشجو پس از فراغت قادر به حل مشکلات اقتصادی خود نیست. برای حل این معضل، پوهنتون کاتب فعالیتهای زیادی انجام دادهاست و برنامههایی نیز روی دست دارد؛ پوهنتون کاتب با ایجاد ارتباط با مراکز آموزشی، صنعتی و بازار کار و همچنین با بازنگری برنامههای علمی خویش، امکان تربیهی نیروی متخصص متناسب با نیاز بازار کار را فراهم میکند. پوهنتون کاتب با ایجاد تطابق میان برنامهی درسی، بازار کار و ایجاد زمینهی انجام تحقیقهای علمی و رشد مهارتهای محصلان، در پی تربیهی نیروی کارآفرین و خلاق است.
یکی از چالشهای فراراه دانشجویان دورهی لیسانس در افغانستان، ادامهی تحصیل در دورههای ماستری و دکتری است. اغلب پوهنتونهای موجود در کشور، ظرفیت علمی برای تدریس دورهی ماستری را ندارند؛ این باعث پایین ماندن سطح دانش در جامعه میشود. پوهنتون کاتب اکنون برنامههای ماستری در رشتههای علوم انسانی را برگزار میکند و برای ایجاد دورهی دکتری این رشتهها، برنامههایی در پنج سال آینده دارد.
علی احمد یوسفی – رئیس پوهنتون کاتب
